Türkiye, yenilenebilir enerjide vites yükseltti

Yenilenebilir enerjide büyük atılım: Türkiye güneş ve rüzgârda 40 bin megavatı aştı Türkiye, son 23 yılda enerji alanında önemli bir dönüşüm süreci yaşadı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre, ülkenin toplam elektrik kurulu gücünün yüzde 62,5’ini artık yenilenebilir enerji kaynakları oluşturuyor. Toplam 77 bin 114 megavatlık kapasite yenilenebilir kaynaklardan sağlanırken, güneş ve rüzgâr enerjisindeki artış dikkat çekiyor.

Yenilenebilir enerjide büyük atılım: Türkiye güneş ve rüzgârda 40 bin megavatı aştı

Türkiye, son 23 yılda enerji alanında önemli bir dönüşüm süreci yaşadı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre, ülkenin toplam elektrik kurulu gücünün yüzde 62,5’ini artık yenilenebilir enerji kaynakları oluşturuyor. Toplam 77 bin 114 megavatlık kapasite yenilenebilir kaynaklardan sağlanırken, güneş ve rüzgâr enerjisindeki artış dikkat çekiyor.

Ocak ayı sonu itibarıyla güneş enerjisi kurulu gücü 25 bin 827 megavata ulaşarak toplam elektrik kapasitesinin yüzde 20,9’unu oluşturdu. Rüzgâr enerjisinde ise kurulu güç 14 bin 862 megavata yükseldi ve yüzde 12,1’lik payını korudu. Böylece güneş ve rüzgârın toplam kurulu gücü 40 bin 689 megavata çıkarak elektrik üretim portföyünde yüzde 33’lük bir paya ulaştı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin 2035 yılı için güneş ve rüzgâr enerjisinde 120 bin megavat kurulu güç hedeflediğini hatırlattı. Bayraktar, son 23 yılda yenilenebilir enerji alanında “sessiz bir devrim” gerçekleştirildiğini belirterek, güneş ve rüzgârda neredeyse sıfırdan 40 bin megavatın üzerine çıkıldığını vurguladı. Bu rakamın, 2035 hedefinin üçte birine karşılık geldiğini ifade etti.

120 bin megavat hedefi için yeni modeller

Bakanlık, 120 bin megavat hedefine ulaşmak amacıyla farklı yatırım ve ihale modellerini devreye alıyor. Bunların başında Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) ihaleleri geliyor. Geçtiğimiz yıl düzenlenen YEKA yarışmalarında 3 bin 800 megavatlık kapasite tahsis edildi. Yetkililer, bundan sonraki süreçte her yıl en az 2 bin megavatlık yeni YEKA yarışması düzenlemeyi planlıyor.

Öte yandan sanayicilerin öz tüketim amaçlı güneş enerjisi santrallerine olan ilgisi de artıyor. Ocak ayında bu kapsamda 3 bin 500 megavatlık kapasitenin tahsisi için ilan yayımlandı. Özellikle kamu kurumları ve stratejik sektörlerin kendi elektrik ihtiyaçlarını karşılayacak projelere öncelik verileceği belirtildi. Bu yaklaşımın hem üretim maliyetlerini düşürmesi hem de enerji arz güvenliğini güçlendirmesi bekleniyor.

25 yıl sabit fiyatla elektrik

Türkiye’nin yenilenebilir enerji yatırımlarında uluslararası iş birlikleri de önemli yer tutuyor. Bakan Bayraktar, hükümetler arası anlaşmalarla büyük ölçekli projelerin hayata geçirildiğini açıkladı. Bu kapsamda Suudi Arabistan ile yapılan anlaşma çerçevesinde Türkiye’de toplam 5 bin megavatlık güneş ve rüzgâr santrali kurulması planlanıyor.

İlk etapta imzalanan 2 bin megavatlık güneş enerjisi projeleriyle Türkiye’nin en düşük maliyetli elektriğinin 25 yıl boyunca sabit fiyatla temin edileceği bildirildi. Uzun vadeli sabit fiyat modeli, hem kamu maliyesi açısından öngörülebilirlik sağlıyor hem de enerji piyasasında fiyat dalgalanmalarına karşı bir güvence oluşturuyor.

Enerji güvenliği ve ekonomik etkiler

Yenilenebilir enerjideki artış, Türkiye’nin dışa bağımlılığını azaltma hedefi açısından stratejik önem taşıyor. Fosil yakıt ithalatına ödenen dövizin düşürülmesi, cari açık üzerinde olumlu etki yaratabilir. Ayrıca güneş ve rüzgâr yatırımlarının yerli ekipman üretimini teşvik etmesi, istihdama katkı sağlaması ve teknoloji transferi açısından da önemli fırsatlar sunduğu değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre, yenilenebilir enerji kapasitesindeki bu hızlı artış, elektrik üretim maliyetlerini uzun vadede aşağı çekebilir. Ancak şebeke altyapısının güçlendirilmesi, depolama sistemlerinin yaygınlaştırılması ve iletim hatlarının modernizasyonu gibi alanlarda eş zamanlı yatırımların sürdürülmesi gerekiyor.

Önümüzdeki dönem beklentileri

Enerji politikalarında çeşitlendirme ve sürdürülebilirlik ön plana çıkarken, Türkiye’nin 2035 hedefi doğrultusunda her yıl ortalama 7-8 bin megavatlık ek kapasite artışına ihtiyaç duyulacağı hesaplanıyor. Bu da hem kamu hem özel sektör yatırımlarının hız kesmeden devam etmesini gerektiriyor.

Yenilenebilir enerji yatırımlarının artmasıyla birlikte Türkiye’nin bölgesel enerji ticaretinde daha güçlü bir konuma gelmesi ve uzun vadede enerji ihracatçısı ülkeler arasında yer alması hedefleniyor. Güneş ve rüzgârda yakalanan ivmenin korunması halinde, enerji dönüşümünde Türkiye’nin Avrupa ve bölge ülkeleri arasında öne çıkabileceği belirtiliyor.